Gert van Veen over twintig jaar Welcome To The Future

Aanstaande zaterdag vindt voor de zevende keer het Welcome To The Future festival plaats. Het is een bijzondere editie, omdat het 20 jaar geleden is dat de organisatie van Gert van Veen het levenslicht zag. Daarbij wordt het evenement voor de eerste keer georganiseerd vanuit Studio 80, waarbij de productie geheel in handen van ID&T is. En niet zonder succes; ruim een week voor aanvang van het festival - op het moment  dat we met Van Veen aanschuiven op een zonovergoten terras in Amsterdam - komt de melding binnen dat het evenement is uitverkocht.

Gert van Veen (1955) is zonder twijfel één van de meest invloedrijke personen in de vaderlandse dancescene. Hij was als journalist van De Volkskrant één van de eersten – en weinigen – die de cultuur een stem gaf. Op artistiek vlak oogstte hij bovendien als pionierende Nederlandse elektronische artiest internationaal lof met o.a. House of Venus (met Eddy de Clercq) en de act Quazar. Sinds '93 organiseert hij zijn eigen clubavond Welcome To The Future (WTTF) in Paradiso, welke sinds 2005 verbonden is aan Studio 80 - de club waar van Veen sinds 2008 creatief-directeur is. En natuurlijk is er sinds 2007 het jaarlijkse zomerfestival. We vroegen hem onder andere of dance cultuur nog steeds tegendraads is, over het ontstaan van WTTF, de invloed van de radioshow op ID&T Radio, Studio 80 en hoe future zijn feesten nog zijn.

Quote uit jouw boek Welcome To the Future (1994): “Alle bijzondere, nieuwe muziek groeit nog altijd tegen de verdrukking in. En dat is misschien maar goed ook. Dingen doen die verboden zijn, regels en wetten overtreden, tegendraads zijn: er is weinig waar een generatie meer plezier aan beleeft.”

Dance is tegenwoordig misschien wel mainstream te noemen. Zou je de scene waarin je nu verkeert nog steeds definiëren als tegendraads?
Van Veen:’ Ik denk dat dance-cultuur wel heel groot is geworden en dat er bepaalde stukken inzitten die nu mainstream zijn. Maar als je kijkt naar de reguliere media, die weten er nog steeds geen raad mee. Ook als je met de gemeente in gesprek bent heb ik toch vaak het gevoel dat we een beetje als een kleuterklas worden behandeld. Dance is in zekere zin door de buitenwereld nog steeds niet geaccepteerd. In het nieuws hoor je na afloop van Sensation altijd weer hoeveel aanhoudingen er zijn geweest en niet wat voor geweldig feest het was.

Maar goed, dit terzijde. In het begin heerste het gevoel van ‘wij tegen de rest’. Het was een kleine scene die nog door niets en niemand werd begrepen. De gevestigde orde deed ontzettend zijn best om het naar beneden te halen. Het is in de jaren die volgden echter alleen maar groter geworden, dus wat dat betreft kun je zeggen dat het minder tegendraads is. Maar aan de andere kant ook weer niet. Het was niet zoiets als: ‘fuck de punk’.  Want waar het om ging was de kick van het dansen op muziek en helemaal los gaan; de ‘Shake, Rattle and Roll’ (klassieke rock ’n roll song red.) van de elektronische tijd. Dat is voor mij de dance experience. Die is voor mij hetzelfde als vijfentwintig jaar geleden. Het is nu meer aan de oppervlakte en minder underground, maar de feesten in kleine en illegale locaties hebben dezelfde energie. Dat komt grotendeels omdat er steeds weer een totaal nieuwe generatie komt voor wie het nieuw is.  Zij ontdekken met dezelfde energie nieuwe muziek.

Na de intrede van house duurde het vijf jaar voor WTTF begon. Was dit het eerste feest waar je als promotor aan verbonden was?
Ik was er vanaf het eerste moment bij en ben meteen in ‘88 gaan produceren. Na verschillende projecten kwam eind ‘90 de eerste release van Quazar uit. Die act werd al heel snel populair en vormde ook een live-band waarmee we door het land trokken. Met Quazar hadden we in die tijd nog een heel podium vol met apparatuur; twee live-muzikanten, drie danseressen en een licht- en geluidsman. We hebben tussen ’91 en ’93 verschillende grote tours gedaan waarbij we onder andere drie keer Paradiso uitverkochten. Na die periode wilde ik stoppen met touren omdat ik niet toekwam aan het produceren van nieuwe muziek. Maar omdat we zo’n leuk team bij elkaar hadden vond ik het zonde als het uit elkaar zou vallen. Toen ben ik naar Paradiso gestapt, maar die moesten op dat moment niets van house hebben. Bij de Quazar optredens hadden ze echter gezien dat het ook gezellig en leuk kon zijn. Dat is de reden waarom ik de kans heb gekregen om daar de eerste WTTF-avond te organiseren eind ‘93. Dat ging volgens hetzelfde idee als een Quazar-optreden, alleen nu stonden er andere artiesten live op het podium. De eerste keer was met Orlando Voorn en Speedy J, de tweede keer in april ‘94 met het nog onbekende Underworld.

DJB: Dylan Hermelijn (alias 2000 and One) vertelde me dat hij na een tijdje zijn techno niet meer kwijt kon en een eigen label startte.
In 1993 kreeg je een scheiding: de clubs gingen alleen nog maar mellow-avonden doen zoals de sound van Dimitri en The Goodmen, terwijl het op de raves steeds harder werd wat evolueerde tot hardcore. Daartussen ontstond een heel groot gebied. We kregen met Quazar in die tijd van de RoXY te horen dat onze sound te hard was maar we waren ook pertinent niet hard genoeg voor wat dj Dano deed. Voor producers als 2000 and One en Steve Rachmad was er een gat dat ik wilde coveren. Net als voor Underworld: dat was zeker geen mellow maar ook geen hardcore.

En iemand als Derrick May die ook op de High Tech Soul-avond van Dimitri stond?
May is in een vroeg stadium door Eddy De Clercq naar de RoXY gehaald, maar hij heeft er verder nooit echt heel vaak en met succes gedraaid. Dat publiek begon toen veel meer te neigen naar de happy mellow.

Je haalde vanaf de tweede editie internationale artiesten naar Nederland. Volgens mij een unicum voor die tijd?
Dat was toen nog heel zeldzaam en dat is pas in de 21e eeuw veranderd. Waar het nu heel normaal is, was je in de jaren negentig met een buitenlandse naam wel even the man die week. Dat kwam ook omdat het in deze eeuw makkelijk werd. Heel grof gezien zijn er twee blokken; de jaren negentig en de 21e eeuw, en die zijn erg verschillend van elkaar. Rond het intreden van het millennium hielden heel veel dingen op: RoXY brandde af, iT ging failliet, Dylan Hermelijn en WTTF stopten en nog veel meer. Anderzijds was er de opkomst van internet en de mobiele telefoon. En er kwam een totaal nieuwe scene.

'Bij WTTF stond de muziek en de vibe altijd centraal, het was niet perse zien en gezien worden'

Heb je buiten Paradiso om nog dingen gedaan?
We hebben ook een paar edities gedaan in Utrecht met o.a. The Black Dog en hostings op festivals als Dance Valley, Free Your Mind en Rockit Open Air. Maar het draaide acht jaar lang voornamelijk om de zes feesten die we per jaar verzorgden in Paradiso. En die waren altijd te gek! Het had een heel ander gevoel dan clubs als de RoXY of de kleine Mazzo. Paradiso had toentertijd echt een hele goede sound. Als je daar wat neerzette stond het ook echt wel. We hebben er o.a. Slam, Funk D’Void en Ewan Pearson gehad. En er zijn ook mooie dingen uit voortgekomen. Zo hoorde Boris Werner in ‘98 Derrick May, op dat moment wist hij wat hij wilde worden in het leven: dj.

wttf51.jpg
Wat was het bezoekersprofiel?
Het was niet dat hele extravagante van de RoXY en de iT. We hadden vanaf het begin geen dress code. Op de flyer stond ‘dress the way you are’ , wat we hadden overgenomen van een Grateful Dead-poster uit ’67. Ik heb altijd moeite gehad met de strenge dress codes van die tijd. Bij WTTF stond de muziek en de vibe altijd centraal, het was niet perse zien en gezien worden. Het was een hele warme, welkome sfeer.

Je hebt ook een tijdje voor Club Risk gewerkt. Een organisatie die o.a. bekend stond om de Club Risk-feesten in de More. In ’01 was er een WTTF-editie met artiesten uit die scene zoals Eric de Man en Roog. Die staan toch meer bekend om hun house-sound?
We hebben op WTTF altijd house en techno naast elkaar gedaan en hebben niet puur voor techno gekozen zoals bijvoorbeeld Awakenings. Ik ben wat dat betreft van de oude stempel: In het begin draaiden de dj’s van Chicago house tot techno tot garage. Met de scheiding tussen mellow en hardcore werd het uitelkaar getrokken. Daarna kreeg je in ‘95 met drum ‘n bass en bigbeat weer een versplintering, daarna met de French house weer een andere tak. Ook werd het steeds sneller.

Wanneer en waarom stopte WTTF?
In de zomer van 2002 was de laatste editie in Paradiso. Een geschil met Club Risk was onder meer de reden waarom ik even stopte met het geven van feesten. In 2004 zijn we weer kleine feesten gaan geven met o.a. Trentemøller, die voor het eerst met zijn live-set in Nederland stond. Tussendoor is er nog een jaar lang een WTTF-radioshow op ID&T Radio geweest. Die deed ik samen met Olaf Boswijk (huidige creatief directeur Trouw red.).

Dat was een bijzonder programma. Ik luisterde er ook naar en het was veel alternatiever dan de overige dance-radioshows uit die tijd. Het internet was nog niet zo ver ontwikkeld waardoor gespecialiseerde radioshows één van de weinige audiobronnen waren naast clubs en platenzaken.
We waren de enige op ID&T Radio die dit domein binnen de elektronische muziek bedienden. Ik had daarvoor het boek Release geschreven over de eerste tien jaar van ID&T en daarom veel tijd met Duncan Stutterheim doorgebracht. Als je hele lange interviews houdt, vertel je ook over jezelf en over de dingen die jij tof vindt. Eind ‘03 heb ik hem toen een voorstel gedaan voor een radioprogramma omdat die nieuwe muziek op het station niet werd bediend. Stutterheim vond het een te gek idee. Vervolgens heb ik Boswijk benaderd die net zijn ontslag had aangevraagd bij ID&T Radio. Hij zat in dezelfde muzikale hoek als ik, waarop ik hem vroeg of hij toch niet dit programma samen wilde doen.

‘Ik voelde dat de 21e eeuw
echt een nieuw tijdperk zou worden,
waarbij minimal de richting was’
Het maken van dat programma gaf een geweldige kick. Ik kreeg voor mijn werkzaamheden voor ID&T Magazine ongelofelijk veel muziek opgestuurd. We verzamelden de hele week nieuwe muziek en gingen dan een dag zitten om te bepalen wat we gingen draaien en om verhalen en interviews erom heen te maken. Het programma liep slechts een jaar omdat het station werd verkocht aan Slam FM. Toch is de impact groot geweest omdat het mij de jaren erop flink geïnspireerd heeft om een nieuwe koers met WTTF en Studio 80 te varen. Boswijk deed dat op zijn beurt als programmeur van 11 en momenteel Trouw. Uit dat ene radioprogramma is dus veel voortgekomen.

Ben je vanaf het begin betrokken geweest bij Studio 80?
Ja. Stutterheim wilde met Stichting Studio 80 een kleine onafhankelijke club opzetten voor nieuw talent. Meteen in 2005 vroeg hij of ik niet met WTTF een avond wilde doen in de nog te openen club. Het initiële idee in het eerste jaar van Studio 80 was om het laagdrempelig te houden met een toegangsprijs van maximaal vijf euro. Daardoor ben je met een concept als WTTF wel beperkt. Toch wilde ik het graag doen. Mede ingegeven door het radioprogramma voelde ik dat de 21e eeuw echt een nieuw tijdperk zou worden, waarbij minimal de richting was voor een nieuwe generatie die bruisende energie gaf. De feesten waren nu veel kleiner dan in Paradiso en met het kleine budget was het logisch dat je uitkwam bij een nieuwe generatie dj’s zoals o.a. Boris Werner, Lauhaus, Julien Chaptal en David Labeij. Langzaam maar zeker heeft WTTF zich vandaar weer opnieuw opgebouwd.

Uiteindelijk resulteerde dit in het festival?
We deden al twee jaar WTTF in Studio 80 toen ID&T met het voorstel kwam om een festival te doen onder dezelfde naam. ID&T wilde er een technofestival van maken, maar ik wilde dat als het onder de naam van WTTF ging, de invulling zou draaien om house en techno van de nieuwe generatie. Er kwam een kleine 5.000 man op af, al de nieuwe artiesten van de Amsterdamse scene stonden er allemaal.

Was WTTF Festival een vertaling van wat er dat moment in Studio 80 gebeurde?
Nee, op dat moment nog niet. In 2008 ben ik daar creatief-directeur geworden. De eerste twee-en-een-half jaar werd de club gerund door Dick Koopman, maar die hield er wel een hele andere kijk op na dan ik. Toen ik het roer overnam is de hele club de kant opgegaan die ik met WTTF al voor ogen had; een platform voor alle nieuwe muziek binnen de house en techno.

Maar hoe zit dat nu precies. Je bent creatief-directeur, maar in hoeverre ben je programmeur?
Als creatief directeur zet je de grote lijnen uit, bepaal je de richting. Daarom noem ik mezelf ook liever Navigator. Jaap Mutsaers is ruim vijf jaar mijn rechterhand geweest, zij het met een grote zelfstandigheid. We kwamen allebei met ideeën voor de Studio 80 producties en werkten nauw samen, waarbij Jaap dan onder meer de praktische kant van het boeken van de artiesten op zich nam. Daarbij had hij net als ik met WTTF zijn eigen avond genaamd Voidd. Hij vertrekt na ADE bij Studio 80 en wordt opgevolgd door Tessa Nijdam. Zij heeft weer haar eigen ideeën die ze invult, maar natuurlijk in overleg met de organisaties waar we mee samenwerken.

'We moeten in de nieuwe generatie artiesten de nieuwe Solomun’s ontdekken en groot maken'

Volgens dit recente interview met Nijdam gaat Studio 80 weer terug naar haar oorsprong: ‘Studio 80 is opgezet als platform voor opkomend talent, dat zal weer duidelijk zichtbaar worden in de programmering.’ Hoe heeft de club zich in jouw ogen ontwikkeld?
Dat is een wat lang verhaal voor dit artikel. Maar het komt er op neer dat de buitenlandse artiesten steeds duurder zijn geworden en er ook steeds meer concurrentie is op de Amsterdamse markt. Het wordt nu zo langzamerhand steeds moeilijker om bepaalde artiesten naar Nederland te halen, want de grote internationale artiesten kosten meer dan we kunnen terugverdienen met zo’n kleine club. Dat is de reden waarom we bezig zijn met dingen buiten de club op grotere locaties zoals bijvoorbeeld met ADE in de Elementenstraat en het Diynamic Festival. We hebben echt van de nood een deugd moeten maken en weer terug moeten gaan naar het begin. Het is niet zo radicaal dat alles weer vijf euro kan zijn. Maar we moeten in de nieuwe generatie artiesten de nieuwe Solomun’s ontdekken en groot maken.

Op WTTF Festival ligt veel focus op jong nationaal talent. Wat zijn de artiesten waarvan je denkt dat het over drie jaar de game changers zijn?
Dat zijn er best wel veel. Je hebt op het festival de bekende artiesten uit de nieuwe Amsterdamse school die zijn opgekomen in de generatie van het vorige decennium zoals Lauhaus, Boris Werner en Julien Chaptal. Maar er is ook de volgende generatie als Homework en Detroit Swindle die internationaal nu al heel groot zijn. Om er verder nog een paar te noemen: Musclefarm (bestaande uit Eric de Man en Aron Friedman), Pete Bandit & Jason Shae, Jasper Wolff & Maarten Mittendorff, de jongens van Tomorrow Is Now Kid en nieuwe techno-dj’s als Dispar Vulgo en Mirella Kroes. Al die dj’s hebben zich in de 80 bewezen. In een jaar tijd komen daar zo’n vierhonderd nationale dj’s voorbij. Dan blijkt heel duidelijk steeds wie zich in de picture spelen en beter presteren dan de rest voor een volle dansvloer.

Quote: ‘Het idee achter WTTF is: de nieuwe generatie en de nieuwe muziek.’ Maar als ik de laatste tien clubedities van WTTF er op na sla, zijn naar mijn mening alleen Maya Jane Coles en misschien Marcus Fix de meest in het oog springende headliners van een nieuwe generatie. Het betreft nu vaak headliners van kaliber Steve Bug, Darren Emerson, Anja Schneider en 2000 and One. Dat zijn ervaren rotten maar geen vernieuwende acts.
Headliners zijn altijd de grotere namen, maar ook als een dj bekend is, is die daarom niet opeens afgeschreven. Kwaliteit komt op de eerste plaats. Maar de edities van afgelopen jaar waren niet helemaal representatief wat mij betreft. Je kan de dingen die je wilt hebben heel vaak niet krijgen. Maya Jane Coles is wat mij betreft een voorbeeld van de kant die ik op wil. Maar dat lukt niet altijd, niet iedereen is beschikbaar op de data die passen in het schema van WTTF. In de club is het toch een beetje behelpen met beschikbaarheid. Bij het festival is WTTF niet het enige aanknopingspunt en telt alles mee wat we in de 80 doen.

wttf31.jpg
Waarom doen jullie op het festival bijvoorbeeld weinig met UK-bass? Een genre dat binnen de house en techno toch voor veel nieuwe dynamiek heeft gezorgd.
UK-bass zal volgend jaar zeker luid en duidelijk aanwezig zijn op WTTF Festival. Wat je wel moet realiseren is dat bij het boeken van een programma je soms maar de helft krijgt van wat je zou willen hebben omdat het niet beschikbaar is. Er is zoveel concurrentie in Nederland en zoveel partijen die een belang hebben om hun eigen territorium te verdedigen, dat alle artiesten die we wilden hebben uit die hoek al door andere partijen zijn geclaimd.

Als ik vanuit DJBroadcast-perspectief kijk vind je wat ons betreft op een Pitch of Dekmantel Festival vernieuwende muziek. Die brengen geluiden die toch wat tegendraads zijn en waarbij mensen zullen denken: Hé, wat is dit nou? Dat idee hebben wij bij WTTF minder.
Je moet ook een beetje oppassen dat je niet te veel blindstaart op wat de echte muziekkenner/freak kent. Ik vind dat DJBroadcast daar wel vaker last van heeft. Vorig jaar waren we in gesprek met Tomorrowland - een festival voor het grote publiek -, die vinden de WTTF Festival programmering helemaal te gek, want voor de grote wereld is het nog steeds vooruitstrevend.

Toen ik naar de radioshow luisterde op ID&T Radio hoorde ik muziek van o.a. Trentemøller waarbij ik dacht: ‘Damn, dit is heel iets anders dan ik ken, hier moet ik me verder in verdiepen.’ Wat zijn op deze festivaleditie de artiesten waarvan je zegt: dit moet je checken want dit is wat je over een paar jaar in de clubs hoort?
Nou, wat ik net heb genoemd. Verder vind ik Thugfucker, KiNK, Maceo Plex en Robert Hood ontzettend goed, Anonym is echt één van de allerbeste house dj’s die er zijn. Of Makam, ook geweldig.

Maar Makam draait toch al een paar jaar mee?
Kom op, ik denk niet dat je er zo naar moet kijken. Die begint nu pas echt op te bloeien.

Afgelopen zaterdag stond hij nog met zijn eigen avond solo in Trouw, dan ben je toch wel een beetje gevestigd?
Voor het grote publiek? Nee. Heb je wel eens Detroit Swindle gehoord?

Dat zijn jongens die absoluut een nieuwe sound vertegenwoordigen. Ik vind de line-up van het festival trouwens heel degelijk en goed in elkaar steken. Maar ik weet waar de naam uit ontstaan is; dit is de toekomst…
Wat jou betreft had hij wel wat futuristischer mogen zijn?

Ik zou graag ook wat niche dingen zien met geluiden die je misschien niet verwacht, maar waar je per ongelijk mee in aanraking komt. Maar dat is misschien mijn smaak.
We zijn dit jaar voor het eerst echt solide uitverkocht. We hebben elk jaar hiervoor moeten ploeteren zonder echt grote sterren op de line-up. Dan kun jij wel zeggen: Makam die ik ken ik al wel, maar ik wil hem nu wel een keer echt goed op een festival horen en dat geldt voor een heleboel dingen. En natuurlijk ken je een heleboel van die artiesten al, maar dat betekent niet dat het er daarom niet meer toe doet.

Ik zeg niet dat Makam er niet toe doet. Hij doet er absoluut toe. Hij is hartstikke hot op dit moment en het is goed dat jullie hem hebben.
Precies. En als we er met ID&T over hebben zeggen ze bij driekwart van de line-up: ‘Daar hebben we nog nooit van gehoord.’ Je hoeft dus echt niet bang te zijn dat de future  uit beeld verdwijnt, maar het heeft ook echt te maken met het gegeven dat allerlei dingen uit de UK-bass-hoek die we wilden hebben dit jaar heel duidelijk zijn afgeschermd. Want dat is iets dat momenteel heel erg aan de hand is, een extreme strijd achter de schermen tussen alle partijen wat betreft het claimen van territoria.

Dat is echt een groot verschil met toen het festival begon?
Tien keer zo heftig, en dat is ook logisch want het festivalgebied is ook tien keer zo vol.

Zaterdag 27 juli vindt Welcome To The Future Festival plaats in Het Twiske te Zaandam met o.a. Ricardo Villalobos, Kevin Saunderson, Solomun, Karotte en Joris Voorn (uitverkocht)