Duncan Stutterheim: 'DJ's hebben de dancescene veranderd, niet wij'

Voordat ik de kans krijg om een eerste vraag te stellen loopt Duncan Sutterheim naar het whiteboard dat in zijn ontvangstkamer staat. De CEO van SFX/ID&T Europa pakt een stift en begint te tekenen. ‘Hier heb je Nachtlab, onderdeel van dit pand van 7000m2 dat bestaat uit de Warehouse, studio’s voor talentvolle producers en kantoren. In Amsterdam-Noord staat A’dam, daar komt ons hoofdkantoor te zitten. Dit allemaal samen noemen wij SFX.’ Om daar lachend aan toe te voegen: ‘En dit zien wij als de wereld.’

Maart 2013. SFX-eigenaar Robbert Sillerman betaalt 102 miljoen dollar in cash en aandelen aan het bedrijf van Stutterheim. In ruil daarvoor ontvangt Sillerman 99% procent van de ID&T-aandelen. In Nederland heeft ID&T dan al een imperium gebouwd met feesten als Sensation, Thunderdome, Trance Energy, Dirty Dutch en Mysteryland. Sensation groeide uit tot een wereldwijd evenement dat inmiddels in meer dan 20 landen wordt georganiseerd en in België is Tomorrowland verworden tot een meerdaags evenement van gigantische proporties. Maar de ambities van Sutterheim reikten verder.

Die laatste grote stap – met Mysteryland naar de VS, Tomorrowland in Brazilië - kon ID&T zonder sterke investeerder niet maken. En dus ging Stutterheim samenwerken met de ‘overnamecowboys’ van SFX. Voor het eerst in zijn leven kwam hij in loondienst, nota bene bij een zakenman die van alles verstand heeft behalve van dance. Toch was afgelopen jaar een van de meest succesvolle periodes in de geschiedenis van ID&T.

Ben je inmiddels een beetje gewend aan je nieuwe functie?
Mijn vrouw zei laatst: ‘Ik heb je nog nooit zo rustig gezien’. Zelf had ik dat niet door. Maar blijkbaar is er iets van me afgevallen. Ik heb het ontzettend naar mijn zin. Natuurlijk moest ik wennen aan het feit dat ik nu toestemming moet vragen op het moment dat ik geld wil uitgeven, maar oké, het is ook mijn geld niet. Zo werkt dat systeem nou eenmaal. Als ik puur kijk naar de cijfers hebben wij als bedrijf een heel goed jaar gehad.

Wat is er voor jouw personeel veranderd sinds de komst van SFX?
Details. Er zijn een paar partners weggegaan, Irfan van Ewijk (de ‘I’ in ID&T red.) bijvoorbeeld. Het is geen vriendenbedrijf meer.

…‘Er is geen leverancier ingewisseld voor een ander, er is geen podium veranderd, we boeken in grote lijnen dezelfde dj’s’…

Ik bedoel eigenlijk of jullie op last van SFX bijvoorbeeld in de productiekosten moeten snijden?
Nee, daar hebben ze helemaal geen verstand van. Wij zijn SFX, ik ben SFX. Ik ben dus zelf verantwoordelijk voor de invulling van onze festivals en het soort gevoel dat ik aan dit bedrijf mee wil geven. Wat blijkt is dat we er, ook op internationaal gebied, best wel verstand van hebben. Sterker nog, wij zijn gewoon goed. Er is geen leverancier ingewisseld voor een ander, er is geen podium veranderd, we boeken in grote lijnen dezelfde dj’s.

Wat wel veranderd is, en ik vind het belangrijk om dit te vertellen, is dat alle grote dj’s naar William Morris zijn gegaan, een Amerikaans boekingskantoor. Dan heb ik het niet over de Tiësto’s van deze wereld, ook Richie Hawtin en Joris Voorn zitten daar. Het is het grootste agentschap ter wereld.

Waarom heeft dat zoveel invloed op de dancewereld?
De fee’s zijn exponentieel gestegen. Richie Hawtin vraagt sinds hij bij William Morris zit 100.000 euro. Als je uitrekent wat hij omzet, is dat net zoveel als een grote band. Toen dat spel harder werd dacht ik bij mijzelf ‘shit’. Deze industrie neemt zo’n andere wending. In feite zijn wij het niet die revolutionair bezig zijn, het zijn de artiesten die er een klap op hebben gegeven door naar die grote agentschappen te gaan.

Wanneer kwam bij jou het besef dat het anders moest?
Wij stonden bij Electric Daisy Carnaval (gigantisch Amerikaans festival red.) en de dj’s werden met helikopters ingevlogen, terwijl wij in een bus werden gepropt en vier uur lang in de file stonden. Armin van Buuren popte ondertussen nog een Mentos. Toen heb ik besloten dat ik mee wilde gaan doen met de grote jongens.

Snap je de kritiek die mensen hebben op de overnametechnieken van SFX?
Ja, maar ik zou heel graag willen zeggen, vooral tegen DJBroadcast en tegen jullie lezers, mensen die belangrijk zijn voor een scene waar ook ik van hou: wees daar nou niet te bang voor. Er blijven genoeg partijen over die niet mee gaan in die commerciële wereld.

Het belangrijkste is: het publiek bepaalt. Als het publiek geen kaarten meer koopt houdt het op. En wat dat betreft denk ik anders dan jullie. Het publiek maakt het uiteindelijk niet zoveel uit. Het wordt altijd weer een keer zaterdag, en als ze iets niet leuk vinden gaan ze ergens anders kijken. Zo simpel is het.

Eens, maar ik vind wel dat je kritisch mag zijn
Natuurlijk, maar soms denk ik weleens, kom op joh. De Volkskrant die schrijft dat SFX de dancescene ‘kaapt’. Wat nou kaapt? Weet jij hoeveel mensen er nog steeds in deze branche werkzaam zijn, die ongelooflijk veel van dance houden? En stel, Sillerman zegt morgen tegen mij: ‘Duncan, alle entreeprijzen gaan vanaf nu met 50 euro omhoog.’ Dan is het snel afgelopen hoor.

…‘Wat wij moeten doen is goede feesten geven, wie eigenaar is moet niet uit maken’…

En het feit dat hij al heeft gezegd dat hij de boel straks weer gaat doorverkopen?
Dat was vanaf het begin duidelijk. Hij speelt geen verstoppertje, hij verkoopt het door, hoe dan ook. Ik hoop dat hij dat doet aan een partij als Google. Ach, het maakt me niet eens zo heel veel uit. Wij gaan dan met die nieuwe eigenaar door. Wat wij moeten doen is goede feesten geven: of Pietje of Jantje nou eigenaar is, dat moet helemaal niet uitmaken.

Je noemde SFX CEO Robert Sillerman een van ‘de meest inspirerende mensen waar je ooit mee hebt gewerkt’
Als ik vijf mensen zou moeten nomineren staat hij daar tussen, ja.

Dat is die meneer die zich verkleedt als rapper en middelvingers opsteekt naar de media?
[Zucht] Die foto is genomen door een collega als geintje. [Lacht] Wat wil je dat ik daar verder over zeg? Moet ik nu een heel serieus verhaal gaan houden over een geintje van een collega dat een heel eigen leven is gaan leiden?

Zoiets versterkt het beeld dat er is ontstaan, dit is een hele vreemde snuiter
Klopt, hij is ook gek. Ik kan onwijs met hem lachen. Voor dat geintje heeft hij zich moeten verantwoorden tot aan de aandeelhouders van SFX aan toe. ‘Ben je wel goed bij je hoofd?’ Maar kom op, het was een grapje. Ik snap dat jij die vraag moet stellen, maar iedereen die dit serieus neemt moet eerst eens bij zichzelf te rade gaan.
 
siller660.jpg(Robert Sillerman, CEO SFX)

Sillerman is een geniale gek?
Zeker. Ik vind het een kunst. De manier waarop hij zijn bedrijf heeft geprofessionaliseerd: precies op het juiste moment. Wat mij in Nederland niet gelukt is, namelijk de volgende stap zetten, heeft hij wel geflikt.

Wat is jou niet gelukt?
Investeerders vinden. Wij zaten al twee jaar lang aan ons plafond, de groei was eruit, we kregen onze feesten niet meer gefinancierd, laat staan dat we onze internationale ambities waar konden maken.

Waarom zijn de internationale ambities zo sterk, waar komt die drang vandaan om alsmaar groter te willen groeien?
Dat is lastig om uit te leggen. Sensation zat destijds wel al in twintig landen. Wij waren internationaal bezig, maar wilden ook met Mysteryland naar Amerika. We hebben dit jaar Mysteryland voor het eerst op het terrein van Woodstock mogen organiseren. Dat vind ik iets heel bijzonders. Als je kijkt naar de reacties op onze feesten in Chili, we gaan nu ook Brazilië doen, dat is ongekend. Die mensen daar zijn dat niet gewend.

ID&T leek misschien heel groot, feit is dat ons eigen vermogen 3 miljoen euro was. Dan kan je geen festival in het buitenland organiseren.

Wat betreft die buitenlandse projecten, zijn dat evenementen die pas na een paar jaar winstgevend worden?
Absoluut. Het eerste jaar maak je een paar miljoen verlies, dit jaar probeer je op nul uit te komen, volgend jaar hoop je op een kleine winst. Het is een illusie om te denken dat je zomaar even een festival naar het buitenland brengt, zeker niet met de concurrentie die je in Amerika hebt.

In Nederland is het zo dat een paar partijen de touwtjes in handen hebben op festivalgebied – ID&T/SFX, The Good Guyz, Apenkooi – is dat geen zorgwekkende ontwikkeling?
Tsja. Weet je, volgens mij hebben wij een festivalzomer achter de rug met ruim 700 evenementen die meer dan 2000 bezoekers hebben binnengehaald. Dat clubje dat jij noemt doet er tien. Dan blijven er volgens mij nog 690 over. Ik vind een gezonde concurrentie normaal. Wij zijn met ID&T als laatste gaan werken met exclusiviteitsdeals (de organisatie laat de artiest een contract tekenen waarin staat dat hij of zij vijf weken voor en na het optreden geen andere boeking in Nederland mag aannemen red.). Als andere organisaties dat gaan doen, moet je mee.

...'Ik ben van het motto leven en laten leven'...

Maar ik snap het ook wel. Je wil je profileren met een headliner, daar ben je trots op, dus wil je niet dat hij twee weken later op een ander festival staat. Voor de artiest is het natuurlijk perfect. Die krijgt voor een gig wat hij normaal voor twee optredens zou krijgen. Maar ik ben van het motto ‘leven en laten leven’. Je moet je concurrenten niet kapot willen maken. Er is kennelijk ook genoeg ruimte voor, al die feesten kunnen naast elkaar bestaan.   

Vind jij het jammer dat jij een bepaald publiek bent kwijtgeraakt, pioniers als Dekmantel of Drift lukt het wel die echte muziekliefhebbers binnen te halen
Laat ik vooropstellen dat ik het mooi vind om te zien wat die gasten van Dekmantel, die trouwens jaren feesten in Studio 80 hebben gegeven, hebben bereikt. Maar ik vraag me af of je wel gelijk hebt als je zegt dat wij een bepaald publiek zijn kwijtgeraakt. Welcome to the Future is de afgelopen jaren gegroeid tot een festival van meer dan 20.000 bezoekers. We hebben eerder publiek gewonnen, vooral ook omdat het aantal artiesten die ons festival altijd heeft gesteund groter is geworden. En het is nog steeds een festival voor en door muziekliefhebbers – niet voor niets willen alle dj’s er altijd graag komen draaien.

Ik vind WTTF voorspelbaar geworden, er wordt al te lang uit dezelfde vijver gevist terwijl het festival zich profileert als progressief
Al het nieuwe dat zich aandient krijgt alle ruimte op Welcome to the Future. Zoals in de afgelopen jaren de nieuwe deep house of UK bass. WTTF presenteert al jaren de voorhoede van de internationale techno, tech-house en house en kan zich meten met de beste internationale evenementen in die categorie. Wat het festival onderscheidt is dat het meer jonge, opkomende artiesten van eigen bodem heeft dan welk ander festival dan ook. Dit jaar waren dat er 28 (!), van Makam en ROD tot Cinnaman en De Sluwe Vos tot de allernieuwste generatie. Dat is ook de invloed van Studio 80, waar veel nieuwe namen zich voor het eerst in de picture hebben kunnen spelen. Ik vind dat WTTF twee smaken moet serveren: progressief, maar ook met headliners als Ricardo Villalobos of Chris Liebing.

Maar dat is denk ik nou juist het probleem, er zijn veel interessantere headliners dan Chris Liebing
Je hebt het op een gegeven moment ook gewoon over een verschil van smaak. Het WTTF techno-publiek, of dat van Awakenings, is juist erg enthousiast over Chris Liebing. Misschien is ID&T daarin altijd wat commerciëler geweest. Thunderdome is ook nooit het stoerste, meest progressieve hardcore-feest geweest. Die ambitie hebben wij ook niet. Studio 80 moet die ambitie hebben, wij niet. Studio 80 moet inhoudelijk iets toevoegen aan WTTF. Mysteryland zelfde verhaal, er moet een balans zijn.

Hoe belangrijk is Studio 80 nog voor jou?
Ik vind het belangrijk om in Amsterdam een club te hebben waar je voor tien euro goede muziek kan horen. Een tent zonder opsmuk. Geen dikke lasershows, gewoon goede muziek, punt. ‘De 80’ is geen Trouw, wij moeten het op onze eigen manier doen, en ik denk dat we op de juiste weg zijn. Studio 80 moet een platform zijn voor fris talent. Ik heb de mogelijkheden om dat te ondersteunen, zonder dat ik zelf op de directeursstoel wil zitten.

Wat vind je van de nieuwe weg die programmeur Tessa Nijdam is ingeslagen?
Tegen Tessa heb ik gezegd: ‘Jij gaat het doen’. Twee maanden later kwam ze hier op kantoor om haar plannen te presenteren. [Lacht] Ze schreef vijftien namen van dj’s op, ik kende er één. Ik vind het cool wat ze aan het doen is, ze heeft het vertrouwen gekregen en gaat haar eigen weg. Wij doen de boekhouding, zij zorgt voor de juiste artiesten. Dat is een hele bewuste keuze. Ik moet het hebben van muziekfreaks, van fanatiekelingen die zeggen: ‘Moet je dit eens horen’. Daar zit de kracht van deze muziek, daar zit de vernieuwing, dat is de voedingsbodem. Ik investeer daar in omdat ik vind dat ik die morele plicht heb, maar ook omdat wij het commercieel gezien nodig hebben.’

…‘Als we die onderkant niet blijven voeden bloedt het dood’…

Zonder experiment geen mainstream?
Als we die onderkant niet blijven voeden bloedt het dood. Ik heb het zelf meegemaakt in de hardcore. Daar was geen sprake van vernieuwing. Ook niet bij ons, we hebben ons veel te lang blind gestaard op dezelfde dj’s.

Had je eerder moeten schakelen?
Ja, maar je moet ook een beetje mazzel hebben hoor. Zoals wij nu. Maar oké, wij hebben nu een stukje kapitaal, voor mij is het geen probleem als Studio 80 een keer flink verlies maakt. Ik geloof niet in clubs die moeten dansen naar het beleid van de eigenaar van het pand. Dat is een schakel teveel.

Studio 80 heeft een moeilijke periode gehad, Trouw draait na jaren van investeren nu pas quitte, het lijkt bijna onmogelijk om zonder een krachtige investeerder een club te runnen
Voor het geld hoef je het niet te doen, nee. Dat is wel iets waar we ons bewust van moeten zijn. Het begint in de club, zonder clubbers is er helemaal geen scene. Festivalbezoekers zijn dagjesmensen. Zonder die 10.000 bezoekers die wekelijks de clubs induiken verdwijnt het enthousiasme voor festivals, voor het ADE, noem maar op.

Je hebt het over verantwoordelijkheid nemen, vind je dat meer mensen in de scene dat zouden moeten doen?
Ja, soms wel. Aan de andere kant…neem Rocco Veenboer van Awakenings. Hij doet het  fantastisch, maar betekent dat dan automatisch dat hij verantwoordelijk is voor kwaliteitstechno in Nederland? Er zijn meer partijen die dat soort feesten geven. Het is iets waar ik me goed bij voel. [Lacht] De een steunt het Rode Kruis, ik doe dit.

Waarom geeft dat je voldoening?
Laat ik Mysteryland als voorbeeld nemen. In Nederland is dat festival nog steeds ons paradepaardje. Onder de paraplu van Mysteryland worden heel veel verschillende muziekstromingen gepromoot. Als jij op Mysteryland loopt, en je komt bij wijze van spreken voor de Q-Dance stage, hoop ik dat je gaat dwalen en je muziek te horen krijgt die je nog nooit hebt gehoord. Dat je wordt bevangen door iets totaal onbekends. Dat je blijft hangen in de Bollywood-tent waar obscure disco wordt gedraaid. Dat is zoiets fantastisch. Dat kunnen namelijk life changing gebeurtenissen zijn wanneer jij als 18-jarige daar rondloopt. Die mensen wil ik inspireren.

Jullie zijn ook dit jaar weer prominent aanwezig tijdens Amsterdam Dance Event, waarom is dat belangrijk voor jou?
Ik ben megatrots op ADE. Dat zeg ik als Amsterdammer, als danceliefhebber en als steun naar Richard (Zijlma, ADE-directeur red.). Wat hij gedaan heeft is fantastisch. Ik woon op de grachten, als ik dan al die mensen zie lopen. Geweldig. We hebben met z’n allen 20 jaar moeten vechten tegen vooroordelen. Nu reikt de burgemeester van Amsterdam een penning aan de ADE-directeur uit. Wij zijn vijf dagen lang het epicentrum van de elektronische muziek.

adetorenja.jpg
Ik sprak Zijlma onlangs. Hij zei: ‘ADE werkt omdat je hier deals kan sluiten’
Dat heeft hij heel goed begrepen, en hij gaat er op de juiste manier mee om. Op de Miami Music Conference gaat het eigenlijk alleen nog maar om de feesten. Dat vind ik het sterke aan ADE. Het gaat over goede clubfeesten. Alle dj’s staan er, Seth Troxler bakt een hamburger, Armin van Buuren staat in de Arena, we kunnen naar de Warehouse, maar los van dat alles is de conferentie ijzersterk.

Jij bent een van de vaste sprekers op die conferentie. Voel jij niet de behoefte om een minder commerciële boodschap te verkondigen aan bijvoorbeeld al die jonge jochies op ADE Next, een dag speciaal in het leven geroepen voor beginnende producers?
Ik stimuleer ondernemerschap. Daar draait het voor mij om. Ik spreek ook op scholen omdat ik dat leuk vind. Mijn boodschap: je moet het zelf voor elkaar zien te krijgen. Kom ik weer op Dekmantel, het perfecte voorbeeld. Klein begonnen, en vijf jaar later hebben ze hun eigen dikke festival. Ondanks dat er 699 andere partijen zijn. Ga tegen de stroom in, geloof in je eigen muziek, dat is mijn boodschap en misschien wel de belangrijkste les die ik mensen mee zou willen geven: durf die baan op te zeggen. Doe het voor de volle honderd procent, of doe het niet.