Sleeparchive: Kreuzberg in Kopenhagen

Omdat hij Berlijn best een lelijke stad vond, verhuisde Sleeparchive zo’n vijf jaar terug naar Denemarken. De liefde hielp ook mee. Toch verschijnt zijn nieuwe album Trust gewoon op het Berlijnse techno-instituut Tresor. Een interview met de buurman.

“Altijd als ik terugkwam van een buitenlands optreden en ik vanaf de luchthaven terug naar huis fietste, dacht ik: wat woon ik toch in een enorm lelijke stad'', lacht Roger Semsroth terwijl hij een Tuborg-biertje inschenkt. 

We hebben het over vijf jaar terug. Berlijn is op dat moment al een tijdje het epicentrum van techno en Semsroth lijkt in het oog van de storm te verkeren. Hij werkt in de iconische platenzaak Hardwax, geeft geregeld optredens in de technowalhalla’s Berghain en Tresor en vliegt de hele wereld over voor liveboekingen.

Toch besluit hij in 2016 samen met zijn Deense liefde te verkassen naar Kopenhagen, waarbij meespeelt dat Semroth’s vrouw op dat moment in verwachting is van hun eerste kind. “Het is hier niet alleen veiliger, de kinderopvang en de onderwijsmogelijkheden zijn ook veel beter dan in Duitsland”, zegt hij over zijn huidige woonplaats. “Bovendien heb ik nooit echt gehouden van Berlijn. Ik ben er geboren, maar had geen echte klik met de stad. Dus de keuze was snel gemaakt.” 

Daar zitten we dan. Want de schrijver van dit interview maakte afgelopen zomer dezelfde beslissing en verruilde Den Haag voor Kopenhagen. Dat schept een band. Zeker als je beiden een groot hart voor techno hebt.

Buren
Ik ontmoette Roger afgelopen najaar tijdens een opening van een piepkleine platenwinkel in de wijk Vesterbro. Waarna we er al snel achter kwamen dat we niet alleen twee techno heads in een vreemd land zijn, maar ook zo’n beetje elkaars buren. Toen ik vervolgens leerde dat er een nieuw Sleeparchive-album in het verschiet lag, was een interview eigenlijk onontkoombaar.

Maar dat was nog voor de pandemie. 

Inmiddels is alles anders. Logische plekken om af te spreken zoals een barretje, een koffietentje of restaurant zitten ook in Kopenhagen allemaal op slot vanwege besmettingsgevaar. Zelfs een huisbezoek is een potentieel risico. Maar een telefonisch interview met iemand die vijf straten verder woont, heeft ook wat treurigs. Uiteindelijk besluiten we gezamenlijk om niet buiten op een bankje (het is op dat moment vijf graden en het regent) maar binnen een biertje en een microfoon te delen. Op gepaste afstand, dat wel.

Lege agenda
Sinds de corona-uitbraak is de agenda van de meeste dj’s en muzikanten op aarde grotendeels leeg geveegd. Ook die van Sleeparchive. “Alleen mijn datum in Berghain is nog niet gecanceld”, grinnikt Roger tegen beter weten in. “Daar zou ik begin mei samen met Stanislav Tolkachev optreden.”

Na een korte stilte en rollende ogen: “Gelukkig heb ik wat gespaard. Ik kan het een half jaar tot een jaar uithouden zonder optredens. Het is veel erger voor de nieuwe lichting die net wat aan het opbouwen is en die komende zomer op festivals zouden staan. Als de coronacrisis straks voorbij is, zijn ze misschien wel vergeten. Dan staan er weer nieuwe talenten in de startblokken.” 

DDR
Zelf is Roger Semsroth gepokt en gemazeld in de technoscene. Hij brengt al bijna 25 jaar muziek uit onder allerlei pseudoniemen, waarbij Sleeparchive sinds 2004 zijn belangrijkste vehikel is. Als kind groeide hij op in het communistische Oost-Duitsland, luisterde daar heimelijk naar westerse popmuziek en zag als dertienjarige de muur vallen. 

Iedere burger kreeg daarna tijdens de hereniging 100 D-Mark van de overheid. “Begroetingsgeld”, grinnikt Roger. “Ik kocht er in West-Berlijn twee The Cure-albums en een Front 242-plaat van. Die heb ik nog steeds.”

Ook Depeche Mode was van invloed op de jonge Roger. Wie de samples in Sleeparchive-platen analyseert, ontdekt wellicht fragmenten van oude hits van het beroemde Britse viertal.

Roger speelt na de val van de muur een tijd in een new wave/EBM-band, raakt daarna in de ban van het Warp-label en produceert als Skanfrom een tijd IDM-achtige elektronica op een label dat wordt gedistribueerd door platenwinkel Hardwax. Daar zal hij later ook een tijd werken. Hij raakt bevriend met DJ Pete die hem steeds dieper het techno-konijnenhol in zal duwen. In 2004 brengt Roger zijn eerste platen uit als Sleeparchive. Minimalistische producties zijn het, die aanvankelijk in het verlengde liggen van iemand als Mika Vainio maar gaandeweg meer eigen smoel krijgen.

Loops en loops
Sleeparchive-platen zijn hypnotiserend, repetitief en full on, dankzij een vaak meedogenloze kickdrum. Waar andere technoproducers zich concentreren op strings, arrangement en melodie draait het bij Sleeparchive vooral om de perfecte loop. Dat is keer op keer het centrale zenuwstelsel van zijn composities. Al het andere cirkelt daar in elliptische banen omheen. Roger spreekt liefdevol over zijn loops, waarbij zijn ogen snel heen en weer schieten alsof hij de notensequenties voor zich ziet op zijn beeldscherm.

“Ik maak continu loops. Soms wel vijftig per dag. Daarna laat ik ze een tijdje lopen om te beoordelen of ze geschikt zijn. De meeste loops maak ik voor mijn live-set. Die kun je zien als de kweekvijver van mijn composities. Als ik ze na een half jaar toeren nog op mijn laptop heb staan, werk ik ze uit voor een release.”

Je zou denken dat het publiek en de interactie daarmee een belangrijke graadmeter is. Maar nee. “Als ik live speel zit ik zo in de groove dat ik nauwelijks opkijk”, bekent Roger. “Bovendien reageer ik vaak helemaal verkeerd op gejuich en gejoel. Dan denk ik dat ik een fout maak en verander onmiddellijk datgene waar ik mee bezig ben.”

Lekker nerden
Er ontspint zich een nerdy gesprek over straight kickdrums, maatsoorten en de kracht van open en gesloten hi-hats. Om uiteindelijk weer terug te komen bij de loops. “Bij het maken houd ik nooit rekening met de vierkwartsmaat. Het komt geregeld voor dat mijn sequentie 29 noten telt. Daar werk ik wel omheen. De kick is wat dat betreft vergevend.’’ 

‘‘Zelf werk ik graag met drie, zes of negen noten. Maar je kunt het ook doen met zeven of elf.” Heel moeilijk is het niet, relativeert Roger. De truc is om de magie en de funk in de machine te vinden. Iedereen gebruikt daarbij zijn eigen sterrenstof. Niemand komt volgens de Duitse producer in de buurt van een veteraan als Jeff Mills. Maar hij noemt ook Surgeon en Regis als voorbeelden. “Er zit een soort briljante nonchalance in hun muziek. Die imperfectie, daar houd ik van.”

Roger Semsroth ziet zichzelf niet als een technisch heel begaafde producer. “Ik heb geen bijzondere interesse in synthesizers, kabels of mixers. Daardoor klinkt mijn muziek misschien minder goed als die van andere producers. Of in ieder geval meer ‘old school’. De bassen zijn doffer en de compressie is anders. Veel techno van nu klinkt ontzettend luid, vind ik.” Dat die old school vibe op Sleeparchive-platen wellicht juist zijn grote kracht is, geeft hij zonder dralen toe.

Writers block
Met Trust keert Sleeparchive na acht jaar terug op het Berlijnse technolabel Tresor, voor wie hij eerder de tweelingsingle ‘A Man Dies In The Street’ maakte. Draaide dat project helemaal om loops en dj-tools, Trust is een volwaardig album met (voor Roger’s doen) uitgewerkte composities, variatie en diepte. De plaat ontstond na een jarenlange ‘writers block’ waarin de Duitse veteraan het schrijven van nummers verleerd leek en alleen maar loops kon maken. Een handicap waarmee hij zelf overigens helemaal niet ontevreden was. ”Van de ene op de andere dag was ik de gave om nummers te componeren kwijtgeraakt. Het lukte me niet meer om te arrangeren en een kop of een staart aan een nummer te bouwen. Heel gek. Dus ik bracht in die tijd eigenlijk alleen maar loops uit. Maar dat kun je niet eeuwig volhouden. Het is geen duurzaam verdienmodel, zeg maar.”

In november 2018 keert het goede gevoel plotseling terug. In amper drie maanden tijd schrijft Roger ruim vijftig tracks. Hij vult er zijn Bandcamp mee en begint naast zijn label Nord Vest nog een label: Archived. Niet lang daarna hangt Berlijn ineens aan de telefoon. Of het niet eens tijd wordt voor een nieuw Tresor-album. 

Trust is een plaat voor donkere technoclubs. Voor betonnen bunkers waar het zweet in stralen van de muren druipt en kleding slechts een obstakel is voor bevrijding. Gek genoeg houdt Roger helemaal niet van het nachtleven. Waar andere artiesten bijklussen als dj komt Sleeparchive alleen in clubs om op te treden en anders niet. “Het clubaspect van techno interesseert me niet zo. Ik hou niet van dansen en sta me in een club vaak stierlijk te vervelen.” 

Studiopersoon
Hij noemt zichzelf “een echt studiopersoon”, iemand die in Kopenhagen een tamelijk solitair leven leidt. “‘Weet je dat je al een maand niemand hebt gezien?’, zegt mijn vrouw me soms fijntjes.”  

Dat de Denen meer verschillen van de Duitsers dan hij aanvankelijk dacht, hielp ook niet mee om snel te integreren. “Spontaan iemand bellen om wat mee te gaan drinken, werkt hier niet. Dat stellen de meeste mensen hier niet op prijs. Je moet echt de agenda trekken. Of lid worden van een sportclub.”

Zijn liefde voor speciaalbier dwingt hem gelukkig wel naar buiten. Naar de plaatselijke Nord Vest-bierbar, waar de bezoekers hun schouders ophalen voor techno en de gesprekken over alledaagse dingen gaan. “Over het ophangen van een lamp in een trappenhuis bijvoorbeeld”, schatert Roger. “Heerlijk!’’

Nord Vest, de wijk waarin hij woont en waarnaar hij zijn platenlabel noemde, doet hem een beetje denken aan Kreuzberg in Berlijn. Met Turkse bakkerijen en Marokkaanse kledingateliers. “Het voelde een beetje als thuiskomen. Eerlijk gezegd ben ik een echte flatpersoon. Ik vind het fijn om met twintig anderen in een gebouw te wonen en elkaar te horen. Een slaande deur, luide muziek, springende kinderen. Fantastisch.” Liefdevol spreekt hij over de binnentuinen van Deense huizen en over de koperen haakjes waarmee de dubbele ramen ’s winters worden afgesloten. 

Na vijf jaar in Kopenhagen is Roger nog steeds blij met zijn beslissing, ondanks de lastige taal en de soms moeizame sociale structuren. “Ik stap ’s avonds geregeld op de fiets om een flink stuk door de stad te rijden met een goed techno-album op mijn koptelefoon. Dan ben ik echt blij.”

Trust is nu uit op Tresor. Later dit jaar volgt een nieuw album op Suction Records. Op zijn Bandcamp gebeurt ook genoeg. Daar verschenen afgelopen week drie nieuwe EP's, waaronder de ambientplaat Six Short Storiesen een mini-abum met piano-experimenten getiteld 4 Verschiebungen