Op Rewire kom je oren, ogen (en ruimte) tekort

“Misschien slaat hij straks wel ieder kwartier op een triangel. Je weet het met hem nooit”, blikt een Britse fan alvast vooruit op het aanstaande optreden van Nicolas Jaar in een uitpuilend en zweterig Paard. De Chileense Amerikaan is hoofdgast op het avontuurlijke Rewire Festival dat afgelopen weekend zijn negende editie beleefde. 

Even na tweeën klinkt een kille ontruimingstem door de felverlichte zaal. Alleen roept de mrevrouw niet om tot evacuatie maar maant ons, het publiek, om het podium te betreden. Op verzoek van de artiest. Dat is fideel van Jaar, denk je dan. Heeft ie vast in club Trouw geleerd, waar hij in 2011 midden in een vulkaan van juichende mensen de boel afbrak. 

Sindsdien is de Chileen gestopt met interviews en doet eigenlijk ook geen dj-sets meer. Vanavond is de première van Free To Move, een optreden dat het midden houdt tussen een lichtinstallatie en een clubset die de ‘hiërarchie in de clubcultuur moet imploderen’. 

Een mooi streven, maar het begin voelt zaterdagavond vooral ongemakkelijk. Terwijl Nicolas Jaar vanaf het balkon duizend virtuele boomtakken breekt en een kickdrum op de vloer loslaat, houden potige portiers al te gretige dansers tegen die het podium op willen. Slechts 25 mensen mogen acteren in een geforceerd toneelstukje onder een stel verticaal hangende tl-lampen. Als halverwege het optreden blijkt dat je die lampen een zet je kunt geven en dat er dan geluid uitkomt, breekt dat de boel behoorlijk open. Andermaal blijkt een lange aanloop bij Nicolas Jaar uiteindelijk te leiden tot iets moois. Wel is zijn dubbelconcert (met band) op zondag in de Grote Kerk een domper, ondanks een glansrol voor saxofonist Mette Henriette. De drie kwartier durende, tamelijk stuurloze compositie krijgt nooit de vleugels waarop je hoopt. 

Ondanks de tegenvaller illustreert het goed de ambities van Rewire, dat al negen jaar de vernieuwing en verdieping zoekt. Door artiesten uit te dagen om uit hun comfortzone te stappen, samenwerkingen aan te gaan of door ze te vragen om een dag na hun optreden een publieke interviewsessie te doen. Zodat Darren Cunningham alias Actress op zaterdagmiddag ongemakkelijk zuchtend vanonder een hoodie kan uitleggen waarom het optreden met zijn Artificial Intelligence-programma vrijdagnacht bijna in de soep liep. Omdat hij zijn laptop niet had opgeladen, zo blijkt.

Verder doorspekt slowcore-band Low hun set zaterdagavond met verrassend veel noise en onderbreekt Julia Holter haar tour met (geliefde) Tashi Wada voor een uitgekleed en tegelijkertijd prachtig duo-optreden. 

Nadat Rewire de eerste jaren telkens weer nieuwe locaties betrok is het festival de laatste edities tamelijk honkvast. Het Paard van Troje, Korzo en een handvol omliggende zalen en kerken herbergen de meeste voorstellingen en optredens. Al moet je voor het openingsconcert op vrijdag naar de overvolle Koninklijke Schouwburg, waar footworkspecialiste Jlin een tiental klassiek geschoolde dansers sierlijk laat buitelen op haar gevaarlijk scheeflopende baslijnen. Haar nieuwe werk mag dan minder bijten dan tracks als ‘Freefall’, ‘Black Origami’ en ‘Dark Lotus’ deden, de genderfluide dansers van Wayne Mc Gregor weten er wel raad mee. 

De samenwerking met ravekelder Het Magazijn is dit jaar geprolongeerd. Maar wie artiesten als upsammy, Nosedrip of Animistic Beliefs wil zien, moet bereid zijn om de rij voor de deur te trotseren, zoals je ook elders op Rewire je route niet te strak moet willen plannen. Het programma van het Haagse festival is dusdanig on point dat bezoekers al lang niet meer alleen uit Nederland komen. Spaans, Deens, Japans, Duits; het komt allemaal voorbij in de rij.

De kracht van Rewire zit ‘m dit weekend vooral in de enorme diversiteit aan live-artiesten. Het blijft inspirerend om te zien hoe verschillend kunstenaars hun plek op de bühne opeisen. Er zijn er die live niet veel meer doen dan studioplaat- of ep integraal naspelen, er zijn er die grotendeels onherkenbaar producties reproduceren, en dan zijn er nog artiesten die het begrip ‘live’ naar een nieuw level tillen. Enter Sega Bodega, de Londense producer en een garantie voor originaliteit. Zie bijvoorbeeld zijn NTS-show, louter gevuld met muziek van de Japanse anime-filmstudio Ghibli. Sega Bodega maakt futuristische hiphop als Y1640, staat in de credits van de platen van o.a. Quay Dash en Shygirl en bracht voor label NUXXE muziek uit die je in de winkel naast die van SOPHIE of Amnesia Scanner vindt. Op Rewire blijkt-ie ook niet onverdienstelijk op elektronische gitaar te zijn. De performance behelst eigenlijk meerdere shows ineen. Vanachter een decor van plastic lamellen, van die dingen waar je doorheen moet wanneer je van binnen- naar buitenbad zwemt, begint hij met een rave dj-set, om vervolgens vóór dat plastic een paar mierzoete en breekbare avant-pop ballads te zingen, om daarna weer achter de draaitafels te kruipen voor een ziedend dj-slot. Het is een typisch gevalletje love-it-or-hate, maar wat ons betreft absoluut dat eerste. Want even los van muzikale voorkeuren: zo’n enorm ambivalente liveshow is gewaagd en uniek.

Lafawndah imponeert juist door ingetogen te blijven. Haar optreden is een aaneenschakeling van breekbare songs die ze met haar ultra-lenige stem iets eigens geeft. Op de bühne doet ze denken aan Björk, zoals ze zingt, beweegt. Op Ancester Boy, het album dat ze afgelopen maart uitbracht, is de energie vaak kinetisch en hyperenergiek, maar op het podium blijft alles klein, en zingt ze bovendien werk van andere artiesten, zoals het wonderschone ‘Vous et Nous’ van Brigitte Fontaine en Areski Belkacem. Applaus ook voor de percussionist die haar op pauken en andere keteltrommels begeleidt, een van de beste drummers die we dit weekend aan het werk zien.

Ook prachtig, op een steenworp afstand van Paard, is de Lutherse Kerk. Onder de metershoge boogramen komen optredens op het snijvlak van elektronische en klassiek muziek uitstekend tot hun recht. Bijvoorbeeld dat van Astrid Sonne, de piepjonge Deense die synthesizers met cello’s laat versmelten alsof het altijd zo is geweest.

Reikhalzend keken we uit naar het optreden van Clara Y Maoupa, de samenwerking tussen de Spaanse Clara Sobrino en de Fransman Florent Mazzocchetti. Die laatste toonde met releases op o.a. Mannequin en Knekelhuis aan dat hij een eigengereid talent is. Handelt hij normaliter in donkere, fel bijtende en scheeflopende techno en electronic body music, met Sobrino, die opgroeide op een dieet van reggaeton, klinken Mazzocchetti’s beats een stuk zonniger. Alleen zijn de twee totaal niet op elkaar ingespeeld. Sobrino excuseert zich daar direct voor door te verklaren dat het pas hun tweede liveshow is. Hopelijk hebben ze wanneer ze later dit jaar op Strange Sounds From Beyond staan hun zaken beter op orde.

Wie Oegandees wil horen, moet vrijdagnacht in de kleine zaal van het Paard zijn, waar cultlabel Nyege Nyege een showcase vol Afrikaanse opwinding geeft. Vooral Otim Alpha breekt de tent af met zijn razendsnelle polyritmische afro-elektronica. Halfnaakt, bezweet en getooid met veren maant hij het publiek om mee te dansen. Dit keer legt de bewaking hem gelukkig geen strobreed in de weg.

De strakste dj-set van het weekend komt voor rekening van Laurel Halo, die met groot gemak een funkplaat laat volgen door een Detroit-technoklapper en een Duitse wave-klassieker van DAF. Sowieso zijn vrouwelijke artiesten sterk vertegenwoordigd op Rewire.

Als er iets aan te merken is op Rewire zijn het de vaak overvolle zalen. Het lijkt erop alsof de organisatie dit jaar meer kaarten heeft verkocht dan de capaciteit aankan, of een efficiënter blokkenschema had kunnen faciliteren. Iets om lering uit te trekken, zeker nu steeds meer internationale bezoekers hun weg naar Rewire vinden. En geef ze eens ongelijk. In Den Haag worden ze beloond met een van de allerbeste Europese festivals voor avontuurlijke elektronische muziek.