Minimal Music Festival: vijf niet te missen concerten

Ontleedt de term ‘minimal music’ en je komt al snel bij al het goede van trance, techno en ambient uit. Het is muziek waar je meer herhaling dan ontwikkeling in hoort, gracieuze composities die je met microscopische klankverschuivingen in extase brengen. De vijfde editie van het Minimal Music Festival in Amsterdam viert van 3 – 7 april de connectie tussen klassieke en elektronische muziek, en verlegt haar blik dit jaar tot ver voorbij de westerse horizon. DJB tipt je vijf concerten (en een clubnacht).

Les Filles de Illighadad, donderdag 4 april
Sahel Sounds vangt als platenlabel de enorme muzikale rijkdom van de gelijknamige landstreek tussen de gortdroge Noord-Afrikaanse Saharawoestijn en het tropische Afrika. Maar waar nomadische woestijnblues normaliter het domein van mannelijke gitaristen is, vormen Les Filles de Illighadad de uitzondering op de regel. Sterker nog, Fatou Seidi Ghali, frontvrouw van ‘Les Filles’, is een van de twee vrouwelijke Toeareg-gitaristen die je in Niger kan vinden. Minimale repetitieve percussie op tendé, een traditionele Toeareg-trommel, prachtig ingetogen zang en gitaren zonder opsmuk.

 

Asmâa Hamzaoui, donderdag 4 april
Zie onderstaand optreden van Asmâa Hamzaoui en laat je betoveren door de guembri, een luit-tamboer met drie snaren en een traditioneel instrument van de Gnawa, een Afro-Marokkaanse bevolkingsgroep. Net als het gitaarspel van Les Filles de Illighadad is ook het metier van Hamzaoui een zeldzaamheid. De traditie wil dat vrouwen guembri slechts in besloten kring mogen bespelen, maar de piepjonge snaarvirtuoze doorbreekt dat taboe met succes: dit jaar komt Hamzaoui’s debuutalbum uit. Op het MMF speelt ze op dezelfde avond als Les Filles de Illighadad.

Eklekto speelt Pauline Oliveros, vrijdag 5 april
De Amerikaanse Pauline Oliveros (1932 – 2016) ontwikkelde Deep Listening, een theorie waarin ze het verschil tussen ‘horen’ en ‘luisteren’ uitlegt. Horen doe je niet met je oren, maar met je hersenen, volgens Oliveros een psychologisch proces dat meetbaar is: via je oor vindt geluid een weg naar je hersenen waar het wordt verwerkt. Dat proces is voor iedereen hetzelfde, je zou kunnen zeggen dat het objectief is. Luisteren daarentegen, is subjectief en daarom voor iedereen verschillend. Deep listening vereist aandacht en je dient open te staan voor nieuwe informatie, voor nieuwe muziek. Daarom, zegt Oliveros, omarmt de geoefende luisteraar onbekende muziek, in plaats van het weg te zetten als ‘raar’ of ‘onplezierig’. Dat maakt écht luisteren een krachtige vaardigheid die je kan helpen bij zaken die veel verder gaan dan alleen muziek of geluid. Door ‘‘constant naar alles te luisteren, en jezelf eraan te herinneren wanneer je niet luistert, zorgen we dat het onbekende onderdeel van ons wordt’’, aldus Oliveros. Dat alleen al lijkt me een uitvoering van haar werk door het Zwitserse slagwerkensemble Eklekto waard.

Driftmachine, zaterdag 6 april
Massive Trance is een cassettebandje slash conceptalbum uit 1983 van Marien van Oers alias Het Zweet. Van Oers maakte intense, repetitieve muziek met een doel: zijn luisteraars door middel van herhaling in trance brengen. Bij Massive Trance schreef hij een gebruiksaanwijzing waarin staat hoe andere muzikanten het stuk uit zouden kunnen voeren. Die opdracht wordt speciaal voor het MMF vervuld door het Berlijnse duo Driftmachine. Op uitnodiging van geluidskunstenaar en cassetteverzamelaar Jeroen Vermandere (DJB interview hier), herinterpreteren ze Van Oers’ trancecassette op een imposant surroundsysteem. Voorafgaand aan het concert is er een gesprek tussen Jeroen Vermandere en interviewster Femke Dekker.

Tomoko Mukaiyama & Rabih Beaini, Donato Dozzy, zaterdag 6 april
Als je ’t mij vraagt moet je de kans om een optreden van Rabih Beaini bij te wonen nimmer aan je voorbij laten gaan. De Libanese dj, producer, muziekarchivaris en curator van het veelgeprezen Morphine Records zet je altijd en met volle overtuiging op het verkeerde been, want waar je polyritmische rave-techno verwacht krijg je krakende highbrow elektronica met Arabische invloeden en vice versa, maar saai is het nooit. Op de MMF-zaterdag kan je de wereldpremière van het stuk dat hij samen met de Japanse pianiste en beeldend kunstenaar Tomoko Mukaiyama schreef checken. Doen. Zelfde geldt voor Donato Dozzy, de Italiaanse alleskunner de geen verdere introductie behoeft. Ook hij schreef speciaal voor het MMF-festival een ambient live-set in de stijl van zijn bejubelde Plays Bee Mask plaat (‘‘there is good and bad trance") en zijn Mindless Fullness ep. Na de concerten (van 21.30 uur tot middernacht) volgt een clubavond in samenwerking met De School. De Iraanse percussie-virtuoos Mohammad Reza Mortazavi, Kate NV en Garland spelen live, Sapphire Slows en Phillip Jondo zijn de dj’s.

Wil je weten wat er met ons brein gebeurt wanneer we naar een repetitief muziekstuk luisteren? Of waarom minimal music, meer nog dan andere klassieke muziek, het elektronische spectrum bepaalt? Lees dan het artikel dat we in 2017 samen met cognitief wetenschapper Makiko Sadakata maakten