Annelies Monseré: Muziek als ganzendons

Nico! Ja natuurlijk, Nico! Niet als onderdeel van, maar zonder The Velvet Underground en met John Cale als producer maakte het Duitse popicoon in de jaren zestig haar boeiendste platen (The Marble Index, Desertshore). Breekbare muziek die je omgeeft als een aanzwellende oceaan op new age cd’s. Op die albums gebruikt Nico haar stem als instrument. Precies dat doet Annelies Monseré uit Gent op Happiness Is Within Sight, uitgebracht door het Belgische Stroom. Het resultaat is minstens net zo zalvend.

Als je de lijnen maar lang genoeg doortrekt, kan je uiteindelijk alle muziek met elkaar verbinden. Voordat die oceaan kon aanzwellen tot iets wat new age werd genoemd, was er ambient, minimal music, folk. Eer er folk was, was er traditionele volksmuziek. Enzovoorts. Wie over hokjes heen kijkt, ziet aan de horizon alles samenkomen. Indachtig dat adagium cureert Ziggy Devriendt alias Nosedrip zijn platenlabel Stroom. Goede muziek taalt niet naar genres.

''Het is een misvatting dat mistroostige muziek je in een staat van depressie brengt''

Stroom afficheert zich als een label waar erfgoed, de muzikale nalatenschap van generaties voor ons, een weg naar nieuw publiek vindt. Een missie die niet alleen glansrijk slaagt dankzij de exquise smaak van de curator, ook het aan geen regels of wetten gebonden, maar voor iedere uitgave op maat ontworpen artwork van designer Nana Esi spreekt tot de verbeelding.  

Sporadisch vinden hedendaagse muzikanten een plek op het label. Tot die categorie behoort Annelies Monseré, een pianist/vocalist uit Gent die, zo weet ik nu, eerder een prachtig singer-songwriter album op Bluesanct (label bekend van o.a. Mount Eerie) uitbracht. Die plaat, Helder, valt op door Monseré’s spaarzame gebruik van instrumenten. Ze pakt óf alleen een piano óf alleen een cello, een gitaar, haar stem. In de liner notes van Helder schrijft ze: ‘‘This is my debut album. I had just 'discovered' my singing voice. The songs are recorded in a straightforward fashion.’’  

Op Happiness Is Within Sight staat die stem als een huis. Haar akoestische instrumenten worden geëscorteerd door elektronische varianten: synthesizers, orgels en zelfs een accordeon vormen een logisch geheel. It ends with fear / anger and tears / it’s ending now / it’s ending here, zingt ze als een Gregoriaanse engel over een repeterend en minimalistisch pianomotief op ‘You’re On Your Own’, want Happiness Is Within Sight is, zo lezen we op de hoes, een themaplaat, ‘‘…a record about a parting of ways. It is dedicated to the one who has been left behind and the one who left.”

De kracht zit ‘m grotendeels in de beklemmende eenvoud. Net als op Helder heeft Monseré ook nu vaak maar een of twee instrumenten nodig om te ontroeren. Een orgel in ‘Hold Music I’ en ‘Hold Music II’, een paar toetsen van een synth, het waterige geluid van brushes op een trommelvel en die ijle, betoverende stem op het prachtige ‘Your Bones, Your Skin’, een nummer als een zacht tikkende regen.

Het is een misvatting dat mistroostige muziek je in een staat van depressie brengt. De bitterzoete songs van Annelies Monseré zijn als een heiig landschap waarin het fijn verdwalen is. Op het snijvlak van folk, drone en klassieke muziek speelt ze met de dynamiek van herhaling. Hypnotiserende composities, klankverschuivingen in slow-motion. Eenzelfde melancholie vind je in cold wave of synth-pop die naar gothic neigt, genres die hun kracht aan introspectie ontlenen.  

Op het kerkhof van de kunst blijft alles leven. Zelfs als Nico niet meer zingt, blijft ze klinken. En dankzij labels als Stroom hangt erfgoed niet enkel in musea, delen we muziek niet langer op in genres, worden talenten als Monseré aan nieuwe oren gepresenteerd. Dat is het knappe van dit soort labels. Als deze artiest dít kan maken, waar komt ze dan in hemelsnaam vandaan? Wat deed ze eerder? Hoe zit ’t met die labels waar ze in het verleden muziek op uitbracht!? Verdomme ja!, mooi dat Helder, en dank voor de kennismaking met de muziek van Richard Young! Wie over hokjes heen kijkt, ziet aan de horizon alles samenkomen.

Happiness Is Within Sight is een plaat die met wijd opengesperde armen op je af komt, je innig omhelst en pas loslaat als de emotie een plek heeft gevonden. Een plaat als een zakdoek voor het grienen. Maar dan wel een van zalig zacht ganzendons.