Nederlandse Haron produceert moderne ambientklassieker

Vraag aan u, gewaardeerde lezer: welke albums blijven altijd op je mobiele audiospeler staan en overleven iedere opschoonronde? Platen waar je naar terug blijft keren, ongeacht omgeving, tijdstip of bezigheid? Bij mij staat Wandelaar van Haron sinds kort in dat rijtje.

Een van de meest behaaglijke kwaliteiten van ambient is dat je het op ieder moment van de dag op kan zetten. Tot vorige week had ik twee albums die ik luister wanneer ik rustig wakker wil worden óf me klaar maak om te gaan slapen, maar die ik net zo lief afspeel wanneer ik in de spits door de stad fiets, of om te landen na een clubavond waar je oren nog van suizen. Eén is een klassieker uit 1985, Brian Eno’s Thursday Afternoon, de ander Verses (2018) van Matteo Myderwykeen jonge Amsterdamse pianist die ik leerde kennen dankzij De School waar hij eerder dit jaar een concert gaf.

Het is wat makkelijk om bij het verschijnen van iedere excellente ambient-plaat godfather Brian Eno erbij te slepen, maar zijn definitie van het genre maakt nog altijd glashelder waar de schoonheid zit: ‘‘Music that’s as ignorable as it is interesting.’’ Toen Eno na een verkeersongeluk in een ziekenhuisbed belandde ontstond zijn idee voor ambient. In die benarde positie luisterde hij naar een harpsonnate, maar op zo’n laag volume dat het geluid van de regen die tegen de ramen tikte zich vermengde met de klassieke muziek. Eno over die ervaring: ‘‘Vanaf dat moment ontdekte ik een nieuwe manier om naar muziek te luisteren – muziek als onderdeel van de omgeving (‘‘part of the ambience of the enviroment’’).

Ruim veertig jaar na het verschijnen van de eerste ambientplaat (Discreet Music, Eno) voegt de Nederlandse Haron Aumaj een moderne klassieker aan het genre toe. Wandelaar komt uit op Queeste, een nieuw label uit Den Haag van Gerben de Louw van wijlen webshop en cassettelabel Wichelroede.

De kracht van Wandelaar zit ‘m in de manier waarop Aumaj zijn piano’s, strings en synths laat ademen. Beheerst en met gevoel voor timing zuigt hij je zijn droomwereld in, volgens de maker het thema van de plaat. Op ‘Foschia’, ‘Sepia’ en ‘Music for Elbows’ heeft piano de hoofdrol, en klinken de composities van Haron als het ingetogen en subtiele werk van een minimal music componist als Ann Southam.  

Op ‘Lotuseter’ lijkt het alsof de piano wordt geaaid, zo subtiel mêleren klassieke toetsen met aanzwellende synths en regengekletter. ‘Maangerei’ evolueert rond één terugkerend akkoord en loopt haast onmerkbaar over in ‘Caverne’. Ook hier hoor je waar de producer zich onderscheidt van het gros van zijn ambient-collega’s. Door slim gebruik van digitale effecten wordt het emotionele pianospel nooit bombastisch maar blijft het speels, alsof de piano van Maurice Ravel door de effectenmachines van Autechre worden gelust. Dat over bovenstaande is nagedacht bewijst ‘Selenieten’, een track die Wandelaar met abstracte percussie reset als een dj die de dansvloer schoonveegt en opnieuw begint met bouwen.

Aumaj is een multi-talent dat blijkbaar net zo makkelijk van beats verstoken elektronica als eigengereide dansvloerkrakers bakt. Hij deelt ep’s met Legowelt en Aurora Halal, maar op dit album is de club niet eens in zicht. Toch komt de cinematografische rust van Wandelaar niet helemaal uit de lucht vallen. Twee jaar geleden bracht Haron in een DJBroadcast podcast een ode aan de muzikale sfeer van Twin Peaks en bij BAKK, dat andere Haagse label, etaleerde hij zijn kennis van library music, oftewel achtergrondmuziek die wordt gebruikt voor televisie, radio en films.  

Wandelaar spreekt nog meer tot de verbeelding dankzij het stijlvolle artwork van ontwerper Fallon Does. Als designer was ze ook al verantwoordelijk voor de prachthoezen van de cassettes van Wichelroede, die dankzij haar gewilde collectors items werden.

Net als Thursday Afternoon en Verses doet Wandelaar precies dat waar ambient en minimal music zo goed in zijn: je krijgt de ruimte om in en out te tunen wanneer jij dat wil. Tijdens de verzengende hitte van de afgelopen dagen was Wandelaar mijn soundtrack, omdat de muziek soms gewoon in de ruimte aanwezig is zonder dat je er erg in hebt, en dan weer diep in je brein doordringt waar het balsemt en streelt. Vanmorgen stond ik op een veerpont richting kantoor, op het achterdek scheen de ochtendzon in mijn gezicht. Het prachtige ‘Sepia’, een Satie-achtige pianotrack, versmolt in de oordopjes van mijn telefoon met het kabbelen van de golven, als volkomen natuurlijk onderdeel van de omgeving.