FIBER Festival: er mag gedanst worden

Of er ook gedanst mag worden, vraag ik aan het eind van het interview aan FIBER Festival-directeur Jarl Schulp. Hij lacht, ik geef toe dat mijn vraag flauw is. FIBER, platform voor ‘‘audiovisual art, digital culture & electronic music’’, presenteert een intimiderend programma met ‘‘kunstenaars en ontwerpers die de relatie tussen mens, technologie en natuur onderzoeken en uitdagen.’’ Maar het affiche staat bol van de vernieuwzucht en de club- en concertavonden zijn absolute aanraders.

Voorlopers uit de kunst- en technologiewereld koppelen aan clubcultuur: het is kort gezegd de missie van FIBER, aankomend weekend in de Amsterdamse Brakke Grond en Shelter. Voor DJB-lezers valt er veel te halen: de Chinese Pan Daijing, de Belgische SKY H1 en het Nederlandse audiovisuele duo Macular, we kunnen ze van harte aanbevelen. 

''Muziek kan je op een veel intensere manier ervaren wanneer het visuele net zo hard uitdaagt''

Schulp: ‘‘Ik ben het met je eens dat het programma intimiderend over kan komen. We presenteren complexe onderwerpen over de invloed van technologie op ons dagelijks leven. Maar FIBER gaat in de eerste over de symbiose tussen muziek en kunst. Wat hoor en zie je in een club? Wat ervaar je? Hoe komt zoiets tot stand? We onderzoeken dat niet alleen in de club of in de concertzaal, maar ook met audiovisuele kunstenaars, ontwerpers en academische denkers die op onze conferentie spreken. We zien dat het een uitdaging is om die twee doelgroepen samen te brengen, maar weten ook dat het kan.’’

‘‘Producers van elektronische muziek en dj’s vertalen hun ideeën naar een setting die in de club werkt. Op onze conferentie gebeurt hetzelfde, maar dan in gesproken woord. Daar vertellen makers en denkers hoe dat werk, hoe die muziek tot stand komt of zich tot onze tijd verhoudt. Maar er is ook een laagdrempelige, gratis toegankelijke tentoonstelling in samenwerking met Looiersgracht 60, waar je bijvoorbeeld de betoverende video-installatie van Nicky Assmann & Joris Strijbos kan zien.’’ 

Hypnose
In de grote zaal van De Brakke Grond vinden op vrijdag 12 mei vier verschillende A/V concerten plaats. Beeldend kunstenaars en technoproducers (o.a. Pierce Warnecke & Yair Elazar Glotman aka Ketev) verzorgen er, in de woorden van Schulp: ‘‘Audiovisuele acts in een bioscoop-setting.’’ Compleet anders is de live-set van Joris Strijbos en Daan Johan van kunstenaarscollectief Macular. ‘‘Zij werken met gigantische installaties waarin ronddraaiende LED-lampen zijn verwerkt. Een hele bijzondere samenwerking die hypnotiseert.”

Twee andere must-see acts op vrijdag zijn Ali Wade, die je o.a. kent van de modulaire shows van Surgeon, en de Chinese artiest Pan Daijing. Afgelopen januari bracht Daijing een indrukwekkende EP op Bedouin Records uit. Haar liveoptredens zijn minstens zo intens en compromisloos als het industriële geluid dat ze produceert, beaamt ook Schulp. ‘‘Bij haar weet je het eigenlijk nooit, want ze maakt zowel abstracte noise en industrial als emotioneel geladen ambient. We zijn met haar in gesprek gegaan en ze gaf aan dat haar show altijd drijft op de emotie en de context van dat moment. Pan Daijing put uit thema’s als feminisme en seksualiteit, haar optredens zijn vaak heel fysiek.’’

Naast het perfomance- en muziekprogramma, dat is ontwikkeld in samenwerking met Luuk Meuffels organiseert FIBER ook andere evenementen waarbij muziekcultuur, performance- en beeldende kunst bij elkaar worden gebracht. Schulp: ‘‘We proberen met name nieuwe makers een podium te bieden en stellen de vraag: wat gebeurt er wanneer we die verschillende kunstvormen in elkaar over laten vloeien? Dat audiovisuele hoort bij een spannende nachtcultuur, maar pas de laatste jaren zien we die ontwikkeling weer terugkomen.’’

Zintuigen prikkelen
Kunst in de club: het is een discussie die al vaker is gevoerd. Heeft muziek kunst nodig om indruk te maken en vice versa? En wanneer versterken de twee afzonderlijke disciplines elkaar? En wat is dat eigenlijk, spannende nachtcultuur? Schulp: ‘‘We willen naast je oren nog andere zintuigen prikkelen, de nacht is daar uitermate geschikt voor. Als je naar onze avond- en nachtprogrammering kijkt, zie je veel audiovisuele onderdelen: videoprojecties, installatiekunst, ruimtelijke lichten. Muziek kan je op een veel intensere manier ervaren wanneer het visuele net zo hard uitdaagt. Er valt op dat gebied heel veel nieuws te ontdekken, daar is FIBER voor.’’

‘‘Het is interessant om te kijken hoe je met minimale middelen of met een hele uitgebalanceerde indeling van je ruimte, die clubervaring nog rijker kan maken. Een voorwaarde is dat je meerdere performers in een ruimte samenbrengt. Wij vinden het bijvoorbeeld niet interessant wanneer muziek en beeld volledig gelijk lopen. Dat is een kwestie van techniek: je drukt op een knop en het loopt synchroon, maar spannender wordt het er niet van. Wanneer je naast de dj een performer hebt die ook zijn eigen verhaal neerzet, wordt het interessant. Er moet een synergie tussen performer en visueel kunstenaar ontstaan. Ze moeten elkaar uitdagen.’’

FIBER ontvangt subsidie van verschillende fondsen. ‘‘Bijvoorbeeld van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie dat ons conferentieprogramma ondersteunt. Dit fonds is er specifiek voor het delen en ontwikkelen van kennis op het gebied van digitale cultuur. Het Fonds Podiumkunsten zorgt er voor de we exceptionele audiovisuele shows kunnen boeken die in Nederland niet eerder te zien waren. Zo hebben we dit jaar bijvoorbeeld ‘The Mirror and the Mask’ van Pierce Warnecke & Yair Elazar Glotman binnen kunnen halen en 'The History of Darkness' van Recent Arts (met o.a. Tobias. van Ostgut Ton). Het Fonds Podiumkunsten stimuleert vernieuwingen binnen de podiumkunsten. Zij ondersteunen, samen met alle andere fondsen en partners, onze concertavond in De Brakke Grond maar ook de clubnacht in Shelter.’’

Ook het programma in Shelter op zaterdag 13 mei spreekt tot de verbeelding. ''In de vooravond zijn er o.a. optredens van TVO en Sendai (Yves de Mey en Peter van Hoesen red.) met aansluitend een clubnacht met o.a. Ena en TM404 (live) en NES. ‘‘De Mey en van Hoesen zijn veteranen in de technoscene, maar hun werk als Sendai is abstracter. Het neigt naar de algoritmische geluidswerelden van Autechre. SKY H1 ken je wellicht van haar EP Motion op het vooruitstrevende PAN-label van Bill Kouligas: hypnotiserende, dansbare muziek. En ook het optreden van natural/electronic.system kan ik jullie lezers aanbevelen.''

Voor ieder FIBER-concert wordt een individueel lichtplan ontworpen. Schulp: ‘‘Soms vraagt een concert of clubnacht om dikke rook of statische lichten, zodat je je als bezoeker kan verliezen in de details van de muziek.’’ De Brakke Grond wordt door lichtkunstenaar en ontwerper Marco Broeders (Co2RO) onder handen genomen, in Shelter heeft hij ook een aandeel. ‘‘In de club moet het licht subtiel en ondersteunend zijn, de muziek zit al vol detail. Wij verzorgen daar de visuele invulling met hulp van Co2Ro, maar het visuele mag nooit de overhand nemen, we willen tenslotte ook dansen.’’

Meer informatie over FIBER Festival vind je hier