Ekster: Belgische weelde

Wordt er in België spannendere elektronische muziek gemaakt dan in Nederland? Wie naar de output van Ekster luistert, is geneigd die vraag met ‘‘ja’’ te beantwoorden. Het Antwerpse label van Victor Robyn (30) en Roman Hiele (26) zou je het Vlaamse equivalent van Warp kunnen noemen. Al doe je Ekster daarmee tekort. Zowel de muzikale als visuele stijl kennen haar gelijke niet.

Ekster, Entr’acte, Bepotel Records, Jj Funhouse, Unknown References, STROOM, Walhalla, Vlek: inmiddels weten we van de kleine, versplinterde maar daarom niet minder interessante scene van onze zuiderburen. Al is dat niet enkel aan onze desinteresse te wijten. In België blaast men bij voorkeur op fluistertoon van de muzikale toren.

Zo ook in Antwerpen. We zijn te gast bij Ekster en Zaaltrap, een kelder annex galerie die sinds kort door Roman Hiele, Milan Warmoeskerken en Allon Kaye wordt uitgebaat. Roman is mede-eigenaar van Ekster, Milan brengt er muziek uit. Allon bestiert het plaatselijke, avant-gardistische label Entr’acte.

Een zaal kan je ‘Trap’ amper noemen, dat is teveel eer voor de vervallen galerie gelegen aan een van de Kaaien, de oeverstrook aan de centrumkant van de Schelderivier. Het is zondagochtend, Roman gooit het rolluik open, de bierlucht is penetrant. Trap is vernoemd naar de typische Antwerpse voorgevel, de traditionele dakmuur waarvan de bovenzijde zich trapsgewijs versmalt. Roman ‘‘Die gevels horen bij Antwerpen, je ziet ze overal.’’

Als we Roman mogen geloven, gebeurt er in zijn stad veel dat het daglicht niet kan verdragen. ‘‘Je weet dat ze dit de koekenstad noemen, toch? Vroeger vanwege de zoete lucht van de alom aanwezige koekfabrieken, tegenwoordig omdat er zoveel malloten rondlopen.’’ Mijn gastheer, geboren en getogen Antwerpenaar, kent de mores van zijn havenstad. ‘‘Antwerpen is een cocaïnestad, inclusief de criminaliteit die bij zo’n plek hoort. Maar voor mij is het nog steeds thuis. Ik woonde een tijd in Londen maar werd gek daar. Antwerpen is een dorp. Hier zit het muziekinstrumentenmuseum’’, wijst hij terwijl we richting centrum wandelen, ‘‘een aanrader. En hier, deze prachtige kerk stamt uit de zestiende eeuw. Ik zit hier regelmatig. Rust en stilte, daar kan ik van genieten.’’

Als Roman Hiele praat, doet hij dat op laag volume, timide bijna. Altijd een kleine glimlach rond de mond, het leven en zichzelf relativerend. Volg zijn social mediakanalen en zie een artiest die zichzelf allesbehalve serieus neemt. Hij co-cureert niet alleen een van de best gecureerde labels van de Benelux, als Hiele produceerde hij drie briljante albums op het snijvlak van elektronica en IDM en een wonderschone filmsoundtrack.

Wie een idee van de rijkdom van de Belgische elektronische muziekscene wil krijgen, checkt EXO en EXO2, de twee Ekster-compilaties. Naast Hiele zelf vertegenwoordigen DSR Lines, Mittland Och Leo, Ssaliva, Hantrax en Milan W. een uiterst talentvolle generatie. Stuk voor stuk artiesten die het experiment niet schuwen, en daarmee een vaak origineel geluid in de etalage zetten. Artiesten ook, die bij voorkeur zacht zoemend onder de radar blijven vliegen. ‘‘Typisch Belgisch’’, aldus Roman.

Maar de weelde op die EXO-compilaties is groot. Je hoort er ambient a la Aphex Twin, Boards Of Canada-achtige IDM en sonische legpuzzels in de stijl van Oneothrix Point Never. DMX Krew tekende voor een conceptalbum vol electro en Knight Rider-esque sci-fi funk, Ssaliva, begenadigd producer uit Luik, schetst digitale landschappen waar Actress naast Tim Hecker woont.

De eerdergenoemde Belgische labels hebben kleine oplages, maar allemaal een zeer uitgesproken karakter. Roman: ‘‘Ik heb het idee dat veel mensen op zoek zijn naar een eigen muzikale taal, die vervolgens proberen te ontwikkelen, zonder zich veel aan te trekken van wat gangbaar is.’’

‘‘De clubscene in Antwerpen kan je onmogelijk met de alternatieve elektronische muziekscene vergelijken. Die laatste is heel divers. Ik zou er niet direct een stempel op kunnen plakken. Ekster valt er een beetje tussen. Wij zitten in het alternatieve circuit, al vind ik dat een rotwoord, maar staan ook graag in clubs. Ekster is er voor beide. We brengen ‘huiskamermuziek’ uit, maar ook schijven die je op hoog wattage in een club moet horen.’’

Daktari
Op deze zondag in maart wordt Eksters laatste release gevierd met een liveoptreden van de maker: Elko B., virtuoos gitarist, in België een bekende naam. Zijn album, I Bambini Di Basilisco, is volgens Roman ‘‘qua muziek het breedste wat we tot nu toe hebben uitgebracht.’’ Blijmoedige elektronische gitaarmuziek met ondertonen van donkere, grommende synthesizers en dartelende drumcomputers, nummers met titels als ‘Krokodil’, ‘Afrikat’ en ‘Chyena’. Als Daktari een tv-serie anno nu zou zijn, was I Bambini de soundtrack.

Victor ontwierp de glow-in-the-dark hagedissen voor op de platenhoes. Roman: ‘‘Elko schrijft muziek voor kindertheater en poppenspelen. De muziek op I Bambini Di Basilisco is speels, naïef bijna. We zijn naar een aantal voorstellingen gaan kijken en kwamen tot dit ontwerp. Het voelt als een grote sprong omdat het op geen enkele manier de sfeer van elektronische muziek oproept. Tegelijkertijd hebben we het album van Ssaliva uitgebracht, een plaat die er totaal haaks op staat.’’

Niet alleen muziek en artwork liggen in elkaars verlengde, ook de locatie van het releasefeest moet passen. Voor I Bambini is dat De Bosbar: het café slash kunstgalerie puilt deze zondagmiddag uit. Het publiek is gemêleerd, van jengelende peuters tot Engelse muziekjournalisten die per toeval zijn komen aanwaaien. ‘‘De sfeer is laagdrempelig. In het verleden hebben we clubavonden georganiseerd, dat ligt maar net aan de release. Deze plek is perfect voor de muziek van Elko: matineemuziek! Toen de plaat van Jack N. Riot uitkwam, een luisteralbum, organiseerden we een diner. Terwijl mensen zaten te eten klonk zijn muziek.’’

‘‘Iedere release benaderen we als een nieuw, opzichzelfstaand project. Zo creëer je op hetzelfde label individuele verhalen die Ekster samen maken tot wat het is. Daarnaast vinden we het tof om muziek aan een fysieke ervaring te koppelen.’’

‘‘Voor mij hoeft een label niet één bepaalde stijl te volgen’’

Chinese thee
‘‘Victor en ik zijn allebei vrij eclectisch wat betreft onze muzieksmaak. We vinden veel genres goed. Voor mij hoeft een label niet één bepaalde stijl te volgen. Als je er zelf achter staat, moet je er voor gaan.’’ Victor, loopt langs, Roman trekt hem aan zijn mouw. ‘‘Kom erbij zitten man, het gaat over Ekster.’’

‘‘Het is de bedoeling om zo nauw mogelijk met de muzikanten samen te werken’’, valt Victor bij. ‘‘Daarom bedenken we in samenspraak met de artiest hoe het artwork er uit komt te zien. De artiest heeft daar evenveel stem in.’’

En dus krijg je bij je bestelling van TCF’s 10’’ inch een platenhoes van gedroogde Chinese thee. ‘‘Released with 10 grams of Shiu Xian (水仙茶) from the Wuyi Mountains. Vacuum packed in a silk-screened silver bag with download code.’’

TCF is de Noorse Lars Holdhus. Naast experimentele elektronica heeft hij een voorliefde voor thee, check zijn website voor een wonderlijke selectie. Victor: ‘‘Het was zijn idee. Deze manier van werken houdt het spannend, elke artiest brengt een eigen visie naar Ekster.’’   

Over de Belgische scene zegt Roman: ‘‘We vissen uit een relatief kleine vijver, maar de mogelijkheden zijn groot. Het draait niet om grote aantallen, maar ik denk wel dat veel labels, artiesten en concertreeksen heel duidelijk een eigen identiteit hebben.’’

‘‘Belgen zijn niet altijd de meest sociale mensen’’

‘‘Belgen zijn niet altijd de meest sociale mensen,’’ verklaart Victor. ‘‘Iedereen werkt op zijn of haar eigen eiland. Dat komt hoogstens een keer op een compilatie samen. Communiceren doen jullie Nederlanders denk ik beter.’’

‘‘Wij hebben veel baat bij het feit dat Rush Hour onze distributie doet. Dat geeft ons de kans om de muziek buiten België te duwen. Een Belgische distributeur zou wellicht hetzelfde doen, maar in Amsterdam heerst toch een andere muziekcultuur. Er komen veel diggers, mensen met een zwak voor nichemuziek. Dat helpt. België is zo ongelooflijk klein. We zouden veel meer kunnen samenwerken. Ik zou dat toejuichen.’’

Wat er binnenkort op Ekster uitkomt? ‘‘Dat weten we zelf nog niet’’, lacht Hiele. ‘‘We kiezen er bewust voor om platen niet van te voren aan te kondigen; houden dat verrassingseffect graag in stand. Maar je kan dit jaar sowieso nog een EXO-compilatie verwachten.’’ Gepresenteerd met zachte trom.